کنترل اتوماتیک در تهویه مطبوع(قسمت7)

رفع عیب

یکی از قابلیت های مهم و گاه فراموش شده کنترل کننده های سطح واحد و سطح سیستم عکس العمل نشان دادن به عیوب و خطاهای کاری است. رفع عیب در سطح کنترل سیستمی معمولا شامل تعیین توالی و ترتیب کارکرد تجهیزات در صورت از کار افتادن یکی از آنها می باشد.

یک مثال از این حالت کنترل کننده سطح سیستمی است که ترتیب کاری و عملکرد چندین چیلر یک موتورخانه را تحت نظارت و کنترل خود دارد.

این کنترل کننده دارای مجموعه ای از دستورالعمل ها برای تعیین ترتیب روشن و خاموش شدن چیلرها بر اساس بار های متغیر سرمایی است. بنابراین هنگامی که هر یک از تجهیزات مانند پمپ ها شیر ها برج های خنک کن یا چیلر ها به هر دلیلی از کار افتادند کنترل کننده باید حتما آن را تشخیص داده و برنامه طراحی جبرانی داشته باشد. ساده ترین و مطمعن ترین شیوه برای رفع عیب شاید این باشد که کنترل کننده دستگاه بعدی را که در برنامه ترتیب کاری مشخص شده است روشن سازد. علاوه بر این بسیار مهم است که اوپراتور از این موضوع مطلع شود.

عملکرد مستقل

همانطور که قبلا نیز عنوان شد یکی از مزایای ساختار توزیع یافته کنترلی این است که امکان کنترل تک تک و مستقل هر یک ا تجهیزات را فراهم می آورد. بدین ترتیب اگر رمانی ارتباط میان کنترل کننده سطح واحد با کنترل کننده سطح سیستم قطع شود کنترل کننده سطح واحد میتواند بر اساس دستورالعمل ها و نقاط تنظیم از پیش تعریف شده عمل کرده و ضمن محافظت دستگاه در برابر مخاطرات احتمالی امکان تامین سرمایش یا گرمایش مورد نیاز توسط دستگاه را فراهم کند.

کنترل کننده سطح سیستم در مثال سیستم پمپ گرمایی با منشا آبی یا خاموش شدن پمپ های گرمایی مستقل را برای وضعیت هایی که ساکنان در ساختمان حضور دارند و یا  در ان حاضر نیستند مشخص می سازد. در صورتی که ارتباط با کنترل کنندده سطح سیستم به هر دلیلی قطع شود کنترل کننده سطح واحد هر یک از پمپ های گرمایی تا زمانی گه آب در درون پمپ جریان دارد بر اساس دستورالعمل های برنامه ریزی شده عمل کرده و نقاط تنظیم مشخص شده را تامین خواهد نمود. این وضعیت تا زمانی که ارتباط بین کنترل کننده ها بازیابی شود یا اینکه اوپراتور به طور دستی در روند کار دخالت کند ادامه خواهد یافت. بنابراین حتی اگر سیستم با راندمان خوبی مشابه قبل کار نکند هر یک از پمپ های گرمایی به تامین شرایط آسایشی مورد نیاز ادامه داده و از گزند مخاطرات دور میماند.

یک روش دیگر برای محافظت از دستگاه ها در صورت بروز اشکال یا خرابی در سیستم استفاده صحیح از تجهیزات و ادوات کنترل شونده است. این تجهیزات در انواع معمولا بسته، معمولا باز و موقغیت نسبی موجود می باشند. نوع دستگاه انتخابی به عملکردی که از آن در صورت نبود سیگنال کنترلی انتظار میرود بستگی خواهد داشت. به عنوان مثال یک اکچوریتور دمپر معمولا بسته غالبا برای دمپر های هوای خارج هواساز ها به کار برده میشود. اگر در چنین سیستمی قطع برق رخ بدهد اکچوریتور معمولا بسته با استفاده از فنر باتری یا خزنی که دارد موجب بسته شدن دمپر های هوای خارج خواهد شد. اگر کنترل کننده سیستم در هنگامی که دمای هوای خارج پایین تر از 32 درجه است از کار بیفتد اکچوریتور مذکور با بستن دمپر هوای خارج از یخ زدن کویل های آب پایین دست جلوگیری خوهد نمود.

مثال دیگر یک اکچوریتور معمولا باز برای شیر ها می باشد که روی کویل پیش گرمایش هواساز ها نصب میشود. اگر کنترل کننده شیر یا اکچوریتور معمولا باز موجب باز شدن کامل شیر خواهد شد. این امر سبب جریان یافتن آب گرم در کویل و جلوگیری از یخ زدن آن میگردد.

سیستم های خودکار سازی ساختمان

هدف و کارکرد اصلی یک سیستم تهویه مطبوع تامین شرایط قابل قبول آسایشی برای ساکنین ساختمان است. همانطور که در بخش های قبلی نیز توضیح داده شد دو سطح اولیه کنترل میتوانند این هدف را برآورده سازند. اما قابلیت ارتباط گیری و تعامل کنترل های ریزپردازنده امکان بهبود کیفیت مدیریت و عملکرد کلیت ساختمان  را فراهم می آورد. سطح مدیریت ساختمان بالاترین سطح در هرم کنترل است. سخت افزار لازم برای این سطح معمولا یک کامپیوتر شخصی همراه با پورت و درگاه های ارتباطی یک نمایشگر رنگی و چاپگر می باشد.

پاسخ به شکایات مربوط به شرایط آسایشی

در بسیاری از ساختمان ها چندین کنترل کننده سطح سیستم برای تجهیزات تهویه مطبوع وجود دارند. به عنوان مثال یک هواساز حجم متغیر هوا و ترمینال های VAV شاید توسط کنترل کننده سطح سیستم دیگری کنترل شوند. این کنترل کننده های سطح سیستم میتوانند نمایشگری برای دسترسی اوپراتور ها به داده ها داشته باشند. در این صورت ارتباط دادن تمامی کنترل کننده های سطح سیستم به یک سیستم خودکار سازی ساختمان به اوپراتور اجازه میدهد تا سریعا از یک موقعیت مرکزی به تمامی شکایات مربوط به شرایط آسایشی پاسخ دهد. او قادر خواهد بود با استفاده از کامپیوتر شخصی وضعیت فعلی و عملکرد کلیت سیستم و یا بخش هایی از آن ا ارزیابی کند. یکی از مهم ترین قابلیت ها و ویژگی های استفاده از کامپیوتر های شخصی برای این منظور وجود واسط ها را میتوان برای بازسازی دقیق پلان طبقات ساختمان و نیز موتورخانه و تجهیزات نصب شده به صورت سفارشی ساخت. بدین ترتیب اوپراتور میتواند ساختمان به طور عینی مشاهده نماید.

واسط گرافیکی کاربر

نمایش گرافیکی تجهیزات و سیستم های تهویه مطبوع روند بررسی شرایط کاری سیستم ها را در حین بروز مشکلات تسهیل میکند. بدین معنی که اوپراتور میتواند در صفحه نمایشگر کامپیوتر خود تصویر دقیقی از تجهیزات نصب شده روی سق در موتورخانه یا طبقات را در اختیار داشته و پارامتر های کاری آنها را در زمان واقعی مشاهده کند.

با استفاده از المان های گرافیکی اطلاعات و داده های مختلفی که برای این دستگاه در دسترس هستند در صفحه ای واحد نشان داده میشوند. اوپراتور با داشتن چنین امکانی میتواند درمای هوای خروجی هواساز موقعیت دمپر هوای خارج و شیر کنترل آب سرد و هرگونه اطلاعات دیگری را که برای عیب یابی و بررسی یک اشکال لازم دارد در اختیار داشته باشد. سیستم های خودکار سازی ساختمان علاوه بر ارائه اطلاعات و داده های کلیدی در صفحه نمایش گرافیکی معمولا اطلاعات بیشتری را نیز در چنین صفحه اضافی در اختیار میگذارند.

برنامه ریزی کار تجهیزات

برنامه ریزی و زمان بندی کار تجهیزات یکی از مهم ترین راهکار های صرفه جویی انرژی در ساختمان ها می باشد.

میتوان از این برنامه ها برای تامین اهداف زیر استفاده نمود:

• تجهیزات و دستگاه های تهویه مطبوع روشنایی و غیره تنها زمانی روشن میشوند که به آ«ها احتیاج باشد
• کارکرد تجهیزات در حالت مصرف حداقل انرژی برای شب ها آخر هفته ها و یا روز های تعطیل
• تعریف موارد استثنا
• تغییر نقاط تنظیم در زمان های مختلف روز یا زمان های خاصی از سال
• تعریف دوره های کاری بهینه برای کاستن از مصرف انرژی ضمن تامین شرایط آسایشی

یک سیستم خودکارسازی ساختمان این برنامه ریزی ها را متمرکز ساخته و کار اوپراتور را برای اعمال تغییرات در کل ساختمان و پیاده سازی برنامه های مختلف آسان میسازد. علاوه بر این میتوان گروه هایی از کنترل کننده های سطح واحد برای تجهیزات تهویه مطبوع روشنایی ها و سایر تجهیزات سرویس دهنده به فضا های مختلف تشکیل داد تا برنامه ریزی های جدید و یا تغییر دادن نقطه تنظیم تمامی تجهیزات مربو به فضا های خاص به راحتی انجام شود.

در قسمت بعدی به شریح سایر ویژگی های سیستم خودکار سازی ساختمان ها خواهیم پرداخت.

ماخذ: شرکت TRANE

منبع: مجله صنعت تاسیسات شماره 59

اگر شما هم مشتاق یادگیری تخصصی و حرفه ای دوره های تاسیسات مکانیکی با اساتیدی مجرب هستید میتوانید در دوره های تاسیسات مکانیکی شرکت کنید.