از: مهندس مجید سلطانی و مهران فریامنش
مقدمه
انتقال حرارت زیاد از جدارههای خارجی ساختمان و همچنین صرف انرژی زیاد برای جبران آن، در دورانی که بشریت با محدودیت منابع انرژی روبروست، او را به سوی مسیری، در جهت کاهش تلفات سوق داده است. استفاده از عایق به منظور کاهش تلفات از جدارهها مناسبترین انتخاب میباشد، اما
آیا استفاده از عایق به هر ضخامتی می تواند بازدهی مناسب را داشته باشد؟
جنبههای اقتصادی آن چگونه است؟
چرا که در صورت عدم عایقکاری مناسب ممکن است با مشکلاتی اعم از زیاد بودن انتقال حرارت، غیر اقتصادی بودن، میعان روی دیوارها، خوردگی عایق و… مواجه شد. از این رو بررسی عملکرد عایق در جدارههای ساختمان امری ضروری به نظر میرسد.
بررسی عملکرد عایق در جداره های ساختمان
- کاهش تلفات انرژی در جداره خارجی ساختمان: افزودن لایههای عایق باعث کاهش ضریب انتقال حرارت جداره میشود که رابطه مستقیم با کاهش تلفات انرژی دارد.
- ایجاد آسایش حرارتی و کاهش احتمال بروز میعان در سطوح داخلی ساختمان: افزودن لایههای عایق اختلاف دمای بین سطوح داخلی و هوای داخل را کاهش میدهد که باعث ایجاد آسایش حرارتی میشود و همچنین دمای سطوح داخلی را از دمای نقطه شبنم بالاتر میبرد و از پدیده میعان جلوگیری مینماید.
ضخامت بهینه عایق حرارتی
افزایش بیش از حد ضخامت عایق جز آنکه هزینه عایقکاری را افزایش میدهد تاثیر چندانی در کاهش ضریب انتقال حرارت ندارد. از این رو باید ضخامت بهینهای برای عایق تعریف کنیم که علاوه بر در نظر گرفتن موارد بالا باید به پارامترهای دیگری از جمله هزینه عایقکاری، هزینه انرژی و هزینههای گرمایش و سرمایش و… نیز توجه نماییم بنابراین میتوان گفت ضخامت بهینه عایق، مقدار عایقی است که کل هزینههای گرمایش و سرمایش ساختمان را در طول عمر عایق به حداقل برساند.
شرایط آب و هوایی منطقه، قیمت انرژی، هزینه تهیه و نصب عایق، نوع مصالح مصرفی جدارهها، نوع سیستمهای گرمایش و سرمایش و ضرایب اقتصادی عوامل موثری در تعیین ضخامت بهینه میباشند
طراحی نرم افزار
در این پروژه بعد از بررسی موارد بالا، برای تعیین حداقل کل هزینهها و ملموس کردن کاهش هزینههای گرمایش و سرمایش و جبران اولیه هزینه عایق کاری نرم افزاری به زبان ویژوال بیسیک طراحی شد که به بررسی سیستمهای رادیاتور و کولر و چیلر و فن کویل میپردازد که این نرم افزار با گرفتن ورودیهایی از قبیل شرایط آب و هوایی، اطلاعات ساختمان، نوع انرژی مصرفی، نوع عایق و هزینه آن، نوع سیستم گرمایش و سرمایش و هزینه آن، ضخامت بهینه عایق را برای تک تک جدارهها مشخص می کند، همچنین میعان را روی سطوح کنترل می کند و کاهش هزینه تاسیسات، درصد جبران اولیه هزینه عایقکاری از کاهش تاسیسات و دوره بازگشت سرمایه را به سال مشخص مینماید.
بررسی یک نمونه
به کمک این نرم افزار و نرم افزار کریر اثرهای عایقکاری را در یک ساختمان و در چهار منطقه مختلف آب و هوایی بررسی شد که نتایج زیر حاصل گردید:
هر چه قیمت سوخت و انرژی گرانتر باشد ضخامت بهینه عایق بیشتر است و بر عکس، که در مورد استفاده از گاز طبیعی به عنوان سوخت گرمایش به علت ارزانی آن در کشور ما ممکن است ضخامت بهینهای، خصوصا برای عایقهای گران تر وجود نداشته باشد، که در مناطقی که از این نوع سوخت استفاده میکنند پیشنهاد میشود برای کاهش مصرف انرژی بجای اختصاص یارانه به انرژی، یارانهای برای عایقکاری ساختمانهای در حال ساخت تخصیص گیرد.
در مناطقی که از چیلر یا تاسیساتی که هم هزینه بالاتر وهم مصرف برق بیشتری دارد برای سرمایش استفاده میکنند، خصوصاً مناطق گرمسیر، توصیه میشود حتما در جدارههای خارجی، از عایق استفاده کنند، چون هم ظرفیت دستگاهها را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد (آسیب دیدن کمترسازه) و هم پس از مدت کوتاهی مابقی هزینه عایقکاری، از کاهش هزینه انرژی جبران میشود.
در مناطق گرمسیر، خصوصا مناطقی که تحت تاثیر مستقیم نور خورشید است، دیوارهای شرقی و غربی وهمچنین سقف که وزن مصالح آنها سبک است،حتما عایقکاری شوند.
مناطق سردسیر در تمامی جهات، نیاز مبرم به عایقکاری دارد. در تمامی جهات چون بیشترین بار ساختمانها در فصل زمستان و از طریق هدایت منتقل میشود با بهینه کردن ضخامت عایقهای مختلف، درصد کاهش بار آنها و همچنین درصد جبران سرمایه اولیه از کاهش ظرفیت دستگاهها تفاوت چندانی با یکدیگر ندارد.
عایق کاری ساختمان باعث ۵۰٪ کاهش بار گرمایش در مناطق سردسیر و معتدل و ۴۵٪ در مناطق گرمسیر و همچنین ۳۵٪ کاهش بار سرمایش در مناطق گرمسیر و حتی سردسیر میشود.
در شهرهایی که رطوبت در آنها بالاست استفاده از عایق حتی با ضخامت کم از پدیده میعان جلوگیری میکند لازم به یادآوری است که با توجه به سعی موجود، ضخامت بهینه عایق تقریبی است (به علت در نظر نگرفتن کاهش قطر لولهها، ابعاد کانالها، پمپ سیرکولاتور و…) و یا ممکن است چنین ضخامت دقیقی در عایقهای موجود شرکت سازنده وجود نداشته باشد که نرم افزار این قابلیت را داراست که با گرفتن ضخامت عایق موجود (بهتر است نزدیک ضخامت بهینه باشد)، کاهش هزینهها، هزینه عایقکاری، درصد جبران هزینه اولیه، کنترل میعان و دوره بازگشت سرمایه را مشخص کند.
زمینه تحقیقات و مطالعات آتی
برای ادامه این بحث میتوان عایقهای مختلف را در شهرهای مختلف بررسی کرد و بهترین عایق را با توجه به مقدار ضخامت بهینه، نوع سوخت مصرفی گرمایش (گازوئیل، گاز، نفت) آن مناطق، دوره بازگشت سرمایه، درصد جبران سرمایه اولیه، نوع مصالح سنتی و همچنین شرایط مختلف آب و هوایی برای منطقه مورد نظر انتخاب کرد که نیازمند مورد نظر انتخاب کرد که نیازمند تحقیقات وسیع و بررسی تغییر ساختار و خواص عایق در برابر رطوبت و همچنین بررسی ضریب انتقال حرارت در مناطق گرمسیر و سردسیر و معتدل باشد.
منبع: مجله تهویه مطبوع شماره 3
اگر شما هم مشتاق یادگیری تخصصی و حرفه ای دوره های تاسیسات مکانیکی با اساتیدی مجرب هستید میتوانید در دوره های تاسیسات مکانیکی شرکت کنید.









