سیستم ضدحریق مناسب(درس هایی از 11 سپتامبر)

ترجمه: مهندس مژده نصیری نسب

با توجه به فاجعه یازده سپتامبر که خاطره آن هنوز کهنه نشده است، دلیل کافی برای ارتقای سطح ایمنی در برابر آتش در محل‌های کار، زندگی، خرید، آموزش و تفریح مردم وجود دارد؛ چرا که بسیاری از آیین‌نامه‌های ساختمانی که منشأ استانداردهای ایمنی حریق هستند، بر اساس این باور غلط شکل گرفته‌اند که آپایش‌های خودکار (Sprinklers) هیچ‌گاه خطا نمی‌کنند. پس می‌توان کاربرد مصالح ساختمانی ضدحریق را به حداقل رساند و یا حذف نمود. شکی نیست که آپایش‌ها نقش مهمی در نجات جان و مال مردم دارند؛ اما اتحادیه ملی حفاظت از حریق (NFPA)، اطلاعاتی جمع‌آوری کرده است که نشان می‌دهد آپایش‌ها در ۱۶ درصد موارد، درست کار نمی‌کنند. این اطلاعات حاصل بررسی بیش از ۸۰۰۰ آتش‌سوزی مراکز تجاری ایالات متحده در طول ده سال است.
علیرغم احتمال خطا، آیین‌نامه‌ها به طور فزاینده‌ای به آپایش‌ها متکی هستند و بر لزوم به کارگیری درهای ضدآتش، دمپرها و دیگر موانع حریق و دود تاکید کمتری دارند.
شهرداری‌ها هم در حال وضع مقرراتی هستند که اجازه می‌دهند ساختمان‌ها بلندتر، عریض‌تر و با فضاهای بازتری ساخته شوند.

هر چند که بسیاری از افراد استفاده از ضدحریق‌ها را هزینه‌ای اضافی می‌دانند اما مسئولان اورژانس این وسایل را محافظ جان می‌شمارند در واقع هر چه میزان استفاده از محصولات و سازه‌های ضدآتش و ضددود در طراحی یک ساختار دارای آبپاش بیشتر شود مقاومت آن در برابر آتش سوزی بالاتر می‌رود. کسانی که در به کارگیری ساختارهای ضد حریق شک دارند، کافی است نگاهی به نتایج مطالعه رفتار ساختمان مرکز تجارت جهانی بیاندازند. این فاجعه، یک اتفاق غیرمنتظره بود و در اثر ضربه‌ای رخ داد که طراحان ساختمان هرگز پیش‌بینی نمی‌کردند و طی آن آب‌پاش‌ها کاملاً له شدند. با این وجود به نظر می‌رسد که ساختارهای ضد حریق جانبی، یا به تأخیر انداختن ریزش برج‌های دوقلو، میزان تلفات را کاهش داده‌اند.
آسیب‌پذیری سیستم‌های آب‌پاش در آتش‌سوزی‌های عادی را در مورد ساختمان‌های ۵ و ۷ مجموعه WTC می‌توان دید؛ هر دو ساختمان به سیستم آب‌پاش مجهز بودند اما ساختمان ۷ و بخشی از ساختمان ۵ در اثر آتش‌سوزی فرو ریختند. آب‌پاش‌های ساختمان ۵ در اثر شدت آتش‌سوزی ذوب شدند و در ساختمان ۷ هم آب کافی برای مهار آتش و جلوگیری از ریزش ساختمان وجود نداشت؛ بنابر این یافته‌ها، سیستم اطفاء حریق متشکل از آب‌پاش‌ها در این دو ساختمان به
تنهایی قادر به مهار آتش نبوده است. البته سیستم ضدآتش داخلی، ریزش آنها را به تعویق انداخت به نحوی که ساکنین و گروه نجات توانستند هر دو ساختمان را تخلیه کنند.
دو سال پس از واقعه ۱۱ سپتامبر، شهر نیویورک قصد دارد آیین‌نامه ساختمانی جدیدی – آیین‌نامه بین‌المللی ساختمان (IBC) – تدوین کند. با توجه به گران بودن
مصالح ضد حریق، تأکید IBC بر آب‌پاش‌ها بیش از آیین‌نامه‌های پیشین خواهد بود.

استانداردهای مربوط به ساختارهای ضد حریق در IBC از موارد مشابه در آیین‌نامه‌های دو یا سه دهه پیش از این بسیار ضعیف‌تر هستند. بنابراین در صورت عدم
اصلاح این آیین‌نامه، ساکنین، آتش‌نشان‌ها و دیگر افراد گروه نجات، بیش از پیش در معرض خطر خواهند بود.
در باره آتش، مسأله‌ای نیست که بتوان آن را به حساب “اما” و “اگر” گذاشت. ساختمان‌هایی که آب‌پاش دارند باید برای اطفای بهتر حریق به ساختارهای ضدآتش هم مجهز شوند؛ در غیر این صورت ساکنین و گروه نجات در معرض خطر خواهند بود و این امر، پذیرفتنی نیست.

منبع: مجله صنعت تاسیسات شماره 63

اگر شما هم مشتاق یادگیری تخصصی و حرفه ای دوره های تاسیسات مکانیکی با اساتیدی مجرب هستید میتوانید در دوره های تاسیسات مکانیکی شرکت کنید.