از: Dan Holohan
من در سال ۱۹۷۰ وارد صنعت تأسیسات شدم و کارم را با فروش پمپهای سیرکولاتور پل اندکاست آغاز کردم. در روزهای اول کارم سرپرست من سعی کرد همه چیز را خیلی سریع به من آموزش دهد: «هنگام انتخاب سیرکولاتورها باید تصور کنید داخل لوله حرکت میکنید؛ درست مثل یک تله و زمانی که به یک سه راهی میرسید، از خودتان بپرسید اگر تله بودید کدام مسیر را انتخاب میکردید.» او میخواست مفهوم AP یا تفاضل فشار را به من بیاموزد. او علاوه بر این، روش استفاده از انتخابکننده پمپهای پل اندکاست را به من آموخت و روش سرانگشتی اندازهگذاری آنها را به من یاد داد. در آن دوران بی اغراق روزانه به صدها تلفن پاسخ میدادم که اکثر آنها مکالماتی از این دست بودند:
سلام، من یه پمپ خراب دارم. یه پمپ جدید میخوام و خیلی عجله دارم.
چه چیزی راجع به پمپ میتونین به من بگین؟
هیچی، پمپم قرمزه.
خب، دیگه چی؟
خرابه.
گرفتن اطلاعات در این موارد بسیار دشوار بود. ما حتی از مشتریانمان که اندازه فلنج یا طول پمپ را به ما بگویند ولی اطلاعاتی که دریافت میکردیم خیلی ناقص
بود. البته انتخاب مجدد پمپ بر اساس این اطلاعات اصولا کار خیلی صحیحی نبود چون فرض بر این بود که پمپ قبلی اندازه مناسبی داشته است. اما در هر حال این پمپها خراب بودند و شاید دلیل خراب شدن آنها اندازه نامناسبشان بوده است. دوباره به مثال تله بر میگردیم؛ اگر شما داخل لوله بودید به کدام سمت حرکت میکردید؟ تصور کنید تله تا آن حد بزرگ است که با دیوارههای لوله تماس دارد؛ آنقدر بزرگ که به راحتی میتوان ساییده شدن آن به جداره لوله را حس کرد. بله، منظور تلفات اصطکاکی است. علاوه بر این، عامل انتقال حرارت هم دخیل است؛ هرچه نرخ جریان بیشتر باشد، انتقال حرارت بیشتری هم صورت میگیرد. جداول انتخاب پمپها تمامی این موارد را لحاظ میکنند. با کار کردن با این جداول به اعدادی سرانگشتی میرسیم که هنوز هم در میان پیمانکاران از آنها استفاده می شود. آنها معمولاً پمپ را بر اساس لوله متصل به آن انتخاب و فرض می کنند که پمپ نمی تواند بیشتر از ظرفیت لوله پمپاژ کند.
– لوله 1/2 اینچ برای 1gpm مناسب است.
– لوله 3/4 اینچ برای 4gpm مناسب است.
– لوله 1 اینچ برای 8gpm مناسب است.
– لوله 1/4 1 اینچ برای 14gpm مناسب است.
– لوله 1/2 1 اینچ برای 22gpm مناسب است.
– لوله 2 اینچ برای 45gpm مناسب است.
بنابراین اگر اندازه لوله مشخص باشد می توان نرخ جریان آن را به طور تخمینی معین نمود. آیا با این کار اندازه پمپ بزرگ انتخاب نمی شود؟ جواب منفی است چون با این روش کوچک ترین اندازه ممکن لوله برای تحمل بزرگ ترین نرخ جریان ممکن به کار برده می شود.
اما از سوی دیگر مسئله هد پمپ هم مطرح است. مهم ترین نکته ای که در این میان وجود دارد تعیین هد بر اساس جریان در پر افت فشارترین مدار لوله است. اگر سیرکولاتور برای سیستمی دو لوله ای و برگشت مستقیم با پنج مدار لوله انتخاب می شود، باید طولانی ترین مدار را به عنوان مبنا در نظر گرفت. سیستم های برگشت مستقیم تا حدی مانند تردبان هستند. فرض کنید سمت چپ نردبان، رفت و است سمت راست آن برگشت و پله ها هم مدارهای لوله هستند؛ اگر
سیرکولاتوری با هد مشخص انتخاب می کردیم که بتواند تمام مسیر چپ تردبان را بالا رفته از بالاترین پله به سمت راست برگشته و پایین بیاید، مشکل حل شده بود. بنابراین طول بزرگترین مدار لوله را به دست می آوریم و به ازای هر ۱۰۰ فوت طول، ۶ فوت هد برای پمپ در نظر می گیریم. اگر به جداول مراجعه کنید متوجه خواهید شد که جریان های حداکثر رایج در لوله کشی ها مشمول تلفات هد معادل ۴ فوت در هر ۱۰۰ فوت طول لوله هستند و اگر ۵۰٪ برای پوشش دادن اتصالات، شیرها و سایر اجزای ایجادکننده اصطکاک در نظر بگیریم به همان رقم ۶ فوت در ۱۰۰ فوت طول می رسیم. بنابراین پاسخ مشتریان تلفنی را به همین آسانی می دادیم. با پرسیدن قطر لوله متصل به پمپ و طول طولانی ترین مدار لوله، دو مؤلفه مهم انتخاب پمپ یعنی نرخ جریان و هد را به دست می آوردیم. البته اگر مشتریان نمی توانستند طول لوله ها را به ما بگویند از آنها خواهش می کردیم تا به بیرون ساختمان رفته و طول و عرض و ارتفاع ساختمان را اندازه گیری کنند. با داشتن این سه عدد می توان تصور کرد که طولانی ترین مسیر لوله می تواند چه طولی داشته باشد. فرض کنید لوله از دورترین گوشه چپ ساختمان شروع شود و به بالا رود و بعد به سمت دیگر رفته و از آن پایین بیاید و به گوشه راست ساختمان برسد و نهایتاً به همان نقطه آغازین خود برگردد. این می تواند تخمین بسیار خوبی برای طولانی ترین مسیر لوله در یک ساختمان باشد. اگر بر اساس این اطلاعات به نقطه ای بین دو پمپ می رسیدیم، همیشه پمپ کوچک تر را انتخاب می کردیم.
آیا پمپ ها را به اشتباه انتخاب کرده ایم؟
فکر نمی کنم. چرا؟ چون نوزده سال است که از همین روش استفاده می کنیم و نتیجه بسیار خوبی در عمل به دست آمده است.
منبع: مجله صنعت تاسیسات شماره 63
اگر شما هم مشتاق یادگیری تخصصی و حرفه ای دوره های تاسیسات مکانیکی با اساتیدی مجرب هستید میتوانید در دوره های تاسیسات مکانیکی شرکت کنید.









