انواع لرزه گیر ها در تاسیسات(قسمت اول)

مقدمه

بسیاری از سیستم‌های تأسیساتی اعم از خانگی، تجاری و صنعتی دارای تجهیزاتی هستند که هنگام کار مرتعش می‌شوند و در صورت عدم پیش‌بینی وسایل لرزه‌گیر در این سیستم‌ها سر و صدا و شرایط غیرقابل تحملی پدید می‌آید. ارتعاش مکانیکی و صدای ناشی از آن اغلب موضوع اصلی شکایت ساکنین ساختمان‌های مدرن است. امروزه به لحاظ سبک‌تر شدن مصالح ساختمانی در ساختمان‌های مدرن مسئله انتقال ارتعاش مکانیکی از طریق سازه‌ها، بزرگ‌تر از گذشته جلوه می‌کند. توجه بیشتر به موضوع صرفه‌جویی در مصرف انرژی سبب شده است که در تأسیسات تهویه مطبوع بسیاری از ساختمان‌ها از سیستم حجم متغیر هوا استفاده شود؛ در نتیجه واحدهای تهویه مطبوع پشت‌بامی در پنت‌هاوس‌های روی پشت‌بام نصب گردید و موتورخانه‌ها یا به عبارتی اتاق تجهیزات مکانیکی در طبقات میانی واقع می‌شوند. بدین ترتیب شمار تجهیزاتی که در مجاورت یا برفراز اتاق‌های مسکونی قرار می‌گیرند افزایش یافته است.
شکایت ساکنین ساختمان‌ها در خصوص ارتعاش تجهیزات مکانیکی اغلب به سه شکل:

• سطح ارتعاش قابل درک توسط ساکنین آنقدر بالاست که سبب نگرانی و هراس آنها می‌شود؛
• انرژی ارتعاش تجهیزات مکانیکی که توسط سازه‌ها به قسمت‌های مختلف ساختمان منتقل گردیده، سبب لرزش اجزاء ساختمان و ایجاد سر و صدا می‌شود؛
• ارتعاش ناشی از تجهیزات مکانیکی

سبب اختلال در کارکرد صحیح دستگاه‌ها و تجهیزات حساس می‌شود که برای امور مختلف در ساختمان نصب شده‌اند. در این سلسله مقالات اطلاعات اساسی درباره انتخاب صحیح لرزه‌گیرها ارائه خواهد شد.

ارتعاش تجهیزات

ارتعاش تجهیزات را می‌توان با استفاده از وسایل قابل ارتعاشی که بین دستگاه مرتعش و سازه محل نصب آن قرار داده می‌شود ایزوله کرد یا شدت آن را تا حد زیادی کاهش داد.

به طوری که ملاحظه می‌شود بزرگی ارتعاش منتقل شده به سازه ساختمان تنها کسری از مقدار نیروی ارتعاش دستگاه است.

تعیین نوع لرزه گیر برای کاربرد های مختلف

لرزه‌گیرها اصولاً باید برای جبران سختی کف محل نصب دستگاه‌های مرتعش انتخاب شوند.
هر چه دهانه (فاصله دو تکیه‌گاه تیر) کف طولانی‌تر باشد، قابلیت ارتعاش سازه ساختمان در آنجا بیشتر شده و امکان هماهنگی ساختمان با ارتعاش دستگاه نیز افزایش می‌یابد.
دهانه‌های ساختمان، سرعت کار، دستگاه مرتعش، دست دستگاه، قابلیت جذب ارتعاش و سایر فاکتورها در انتخاب صحیح لرزه‌گیر برای کاربرد خاص مؤثرند. در اینجا اهم لرزه‌گیرهای قابل استفاده برای دستگاه‌های مختلف تأسیساتی ذکر می‌شوند. با این توضیح که این لرزه‌گیرها با فرض این که کف موتورخانه بتونی با ضخامت بین ۴ تا ۱۲ اینچ است پیشنهاد شده‌اند.

1- چیلر ها:

چیلرهای بزرگ سانتریفیوژ، هر متریک و رفت و برگشتی سر و صدای زیادی تولید می‌کنند و اگر قرار باشد در طبقات بالای ساختمان (بالاتر از کف متصل به زمین) و یا در مجاورت دستگاه‌ها یا اتاق‌های حساس به صدا نصب شوند باید مسئله انتقال ارتعاش آنها در مورد توجه خاص قرار داد. لرزه‌گیرهای مناسب برای چیلرها و دستگاه‌های تبرید بدین قرارند:

• با کمپرسورهای رفت و برگشتی

1. برای نصب روی کف متصل به زمین:
   لرزه‌گیر پایه‌ای لاستیکی
2. برای نصب روی کف با دهانه تا 20
   فوت: لرزه‌گیر فنری
3. برای نصب روی کف با دهانه 30 تا 40
   فوت: لرزه‌گیر فنری مهر دار

• با کمپرسورهای سانتریفیوژ

1. برای نصب روی کف متصل به زمین:
   لرزه‌گیر بالشتکی لاستیکی یا فایبرگلاس
2. برای نصب روی کف با دهانه تا ۲۰
   فوت: لرزه‌گیر فنری مهاردار
3. برای نصب روی کف با دهانه ۲۰ تا ۴۰
   فوت: لرزه‌گیر فنری

• چیلرهای جذبی

1. برای نصب روی کف متصل به زمین:
   لرزه‌گیر بالشتکی لاستیکی یا فایبرگلاس
2. برای نصب روی کف با دهانه تا ۲۰
   فوت: لرزه‌گیر فنری مهاردار
3. برای نصب روی کف با دهانه ۲۰ تا ۴۰
   فوت: لرزه‌گیر فنری

2- کمپرسور های هوا و پمپ های خلاء:

برای کمپرسورهای هوا و پمپ‌های خلاء اعم از این که روی کف متصل به زمین یا روی کف با دهانه تا ۴۰ فوت نصب شوند: لرزه‌گیر فنری

3- پمپ‌ها:

1. پمپ‌های تا ۷/۵hp برای نصب روی کف متصل به زمین: لرزه‌گیر پایه‌ای لاستیکی
2. پمپ‌های بیش از ۷/۵hp برای نصب روی کف متصل به زمین: لرزه‌گیر فنری
3. همه پمپ‌ها برای نصب روی کف با دهانه تا ۴۰ فوت: لرزه‌گیر فنری

۴- برج خنک‌کن:

1. برای نصب روی کف متصل به زمین: لرزه‌گیر بالشتکی لاستیکی یا فایبرگلاس
2. برای نصب روی کف با دهانه تا ۴۰ فوت: لرزه‌گیر فنری مهار دار

5- دیگ های فایرتیوب:

1. برای نصب روی کف متصل به زمین: لرزه گیر بالشتی لاستیکی یا فایبرگلاس
2. برای نصب روی کف با دهانه تا 40 فوت: لرزه گیر فنری مهاردار

6- بادزن‌های جریان محوری و سانتریفیوژ:

1. برای نصب روی کف متصل به زمین (تا قطر پروانه ۲۲ اینچ و فشار استاتیک ۲ اینچ): لرزه‌گیر پایه‌ای لاستیکی
2. برای نصب روی کف متصل به زمین (سایر قطرها و فشارها): لرزه‌گیر فنری
3. برای نصب روی کف با دهانه تا ۴۰ فوت: لرزه‌گیر فنری

7- بادزن‌های پنکه‌ای:

• نوع دیواری:

لرزه‌گیر بالشتکی لاستیکی یا فایبرگلاس

• نوع پشت‌بامی:

برای نصب روی کف با دهانه تا ۲۰ فوت: لرزه‌گیر بالشتکی لاستیکی یا فایبرگلاس

برای نصب روی کف با دهانه ۲۰ تا ۴۰ فوت: لرزه‌گیر فنری مهاردار

۸- پمپ‌های حرارتی:

در همه حالات: لرزه‌گیر فنری

9- کندانسینگ یونیت:

برای نصب روی کف متصل به زمین: لرزه‌گیر بالشتکی لاستیکی یا فایبرگلاس

برای نصب روی کف با دهانه تا ۴۰ فوت: لرزه‌گیر فنری مهاردار

10- پکیج یونیت‌های هواساز تهویه مطبوع گرمایش و تهویه:

در همه حالات: لرزه‌گیر فنری

11- پکیج تهویه مطبوع پشت‌بامی:

برای نصب روی کف متصل به زمین: لرزه‌گیر بالشتکی لاستیکی

برای نصب در بقیه حالات: لرزه‌گیر فنری این دستگاه‌ها به دلیل این که روی پشت‌بام نصب می‌شوند اصولاً سبک بوده و لذا دست‌کم لرزش و انتقال سرو صدا هستند. مشکل سرو صدا برای دستگاه‌هایی که روی پایه نصب شده و نیازمند ایجاد بازشوهای روی پشت‌بام برای هوای رفت و برگشت می‌باشند، بسیار
است.

برای نصب دستگاه‌های بزرگ که قادر به سرو صدای زیادی تولید کنند باید به چند نکته توجه داشت:

• نصب دستگاه، روی یک سکو (روی پشت‌بام) به منظور ایجاد یک فاصله هوایی استقرار دستگاه در محلی به دور از بازشوهای روی پشت‌بام بدین منظور که کانال‌ها قبل از وارد شدن به داخل ساختمان صدادگیری شده باشند.
• به رغم این که کمپرسورها، بادزن‌ها سایر تجهیزات دستگاه پکیج ضابط صوتی داخلی دارند، به دلایل مختلف از قبیل ایجاد مدار کوتاه داخلی، یا رزونانس بدنه، نمی‌توان به این عایق‌کاری اطمینان کرد. از این رو پیشنهاد می‌شود در مورد تجهیزات پشت‌بامی عایق‌کاری داخلی نیز صورت گیرد.

۱۲- ژنراتورهای موتوری:

در همه حالات: لرزه‌گیر فنری

ادامه دارد…

 

منبع: مجله صنعت تاسیسات شماره 63

 

اگر شما هم مشتاق یادگیری تخصصی و حرفه ای دوره های تاسیسات مکانیکی با اساتیدی مجرب هستید میتوانید در دوره های تاسیسات مکانیکی شرکت کنید.