انتخاب روغن برای سیستم های آمونیاکی

از: George C. Briley

ماخذ: ASHRAE

زمانی که می خواهید برای سیستم خنک کننده آمونیاکی خود روغن مناسب انتخاب کنید چندین ویژگی را باید مورد توجه قرار دهید:

1. آیا روغن منتخب شما توسط شرکت سازنده کمپرسور تأیید شده است؟
   اغلب کارخانجات لیستی از روغن های مورد توصیه خود را عرضه می کنند. برخی نیز به کاربرد کمپرسور یا سیستمی که روغن در آن مورد استفاده قرار خواهد گرفت توجهی نمی کنند. برای کمپرسورهای آمونیاکی ویسکوزیته ای که به عنوان مقدار طبیعی توصیه می شود Centistoke ۶۸ می باشد. اینجا
   این سؤال طرح می شود که اگر کمپرسور با روغنی که ویسکوزیته پایین تری دارد کار کند راندمان بیشتری نخواهد داشت؟ این سؤال برای چندین سازنده کمپرسور پیچی مطرح شد و جواب تمامی آنها “خیر” بود. همیشه سعی کنید روغن انتخابی شما مطابق نظر تولیدکنندگان باشد و هرگز از افزودنی هایی ادهای افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصد ظرفیت سیستم را می کنند استفاده نکنید.
2. آیا همواره قابل دسترسی است؟
   عرضه کننده روغن باید انباری در نزدیکی و یا داخل کارخانه شما داشته باشد. توجه کنید که روغن نباید داخل محل تجهیزات شما نگهداری شود.
3. فشار بخار روغن چه مقداری است؟
   علاوه بر ویسکوزیته مناسب، فشار بخار نیز اهمیت فراوانی دارد. تمامی روغن ها از عناصر فلزی تشکیل شده اند که در دما و فشارهای بالا به بخار تبدیل می شوند. این بخارها در آلمان یکپارچه سازی که به طور معمول در کمپرسورهای پیچی جهت جداسازی روغن استفاده میشود قابل تفکیک نیستند. این المان ها معمولاً ۹۹٪ برای جدا کردن ذرات معلق (مثل دوده مانند توتون) از گاز آمونیاک در مرحله تخلیه مؤثرند. برای حفظ میزان بخار جدا شده در پایین ترین حد ممکن، روغن معدنی انتخاب شده باید حداقل فشار بخاری برابر ۷×۱۰⁻⁵ mmHg در دمای ۱۵۰°F داشته باشد. در این صورت میزان انتقال بخار در حدود ۲ppm خواهد بود، مشروط بر اینکه سیستم جداکننده نیز از راندمان مناسبی برخوردار باشد. سیستم جداکننده برای کمپرسورهای رفت و برگشتی نیز به همین میزان مؤثر است؛ هر چند که میزان انتقال بخار روغن اندکی بیشتر خواهد بود زیرا دمای تخلیه بسیار فراتر از حالت قبل است و این موجب افزایش فشار بخار می‌گردد.
4. آیا خاصیت هیدروسکوپی دارد؟
   برخی روغن‌ها مانند استرها خاصیت هیدروسکوپی دارند و رطوبت را از فضای اطرافشان جذب می‌کنند. طبیعی است که این دسته از روغن‌ها در سیستم‌های خشک‌کننده آمونیاکی استفاده نمی‌شوند. پس روغن‌های هیدروسکوپی را نباید مورد ملاحظه قرار دهید.
5. آیا در تمامی دماها و فشارهای کاری در آمونیاک حل شدنی است؟
   روغن‌های معدنی تنها به مقدار کمی در آمونیاک حل پذیرند. در دمای ۳۵°C (۹۵°F) میزان حل شدن ۱۷۰ppm و در دمای ۳۴°C (-۳۰°F) فقط ۱۰ppm است. این بدان معنی است که روغن در قسمتی از سیستم خشک‌کننده که پایین ترین دما را دارد، انباشته می‌شود. روغن Polyalphaolefin (PAO) دیگری است که خاصیت حل شدن در مشابهی داشته و لذا برای سیستم‌های خشک‌کننده آمونیاکی بسیار مناسب است.
6. روغن در چه نقطه‌ای شروع به جریان می‌کند؟
   اگر دمای کارکرد سیستم پایین تر از (۲۹°C) (-۲۰°F) باشد نقطه ریزش حائز اهمیت خواهد بود. بهتر است از روغنی استفاده شود که نقطه ریزش آن پایین تر از دمای کارکرد سیستم در زمان مکش باشد. نقطه ریزش با توجه به نوع فرآیند انجام شده در پالایشگاه بر روی روغن قابل تعیین است. بسیاری از روغن‌هایی که با نقطه ریزش (۳۴°C) (-۳۰°F) عرضه می‌شوند، تحت شرایط آزمایشی ASTM رفتار متفاوتی بروز می‌دهند؛ لذا نتایج آزمایش ASTM را مطالبه نمایید. روغن‌های معدنی که تحت فرآیند‌های خاص (Hydrotreated) قرار گرفته باشند میزان توده‌های مومی در آنها بسیار کم بوده و نقطه ریزش پایینی دارند. روغن‌های PAO نقطه ریزشی در حدود (۷۳°C) (-۱۰۰°F) دارند.
7. آیا افزودنی مناسبی برای وجود دارد تا عملکرد سیستم را بهبود بخشند؟
   یک روغن معدنی قابل اطمینان برای کمپرسور آمونیاکی چندین افزودنی مورد تأیید دارد تا روان بودن و عملکرد سیستم را بهبود بخشند:

• کف زدایی: در کمپرسورهای پیچی، جداکننده پیش‌بینی می‌شود تا وقتی در حین فرآیند روغن تزریق می‌شود، آن را از آمونیاک جدا کند. حتی زمانی که در اثر تغییر جهت، روغن به داخل مخزن می‌چکد مقدار زیادی آمونیاک ممکن است درون روغن باقی بماند که به تدریج جدا خواهد شد. به هر ترتیب این فرآیند می‌تواند سبب پدید آمدن حباب‌های ریز درون روغن شود. از این رو وجود ماده‌ای برای کف‌زدایی در این شرایط طراحی شده باشد الزامی است.
• افزودنی نقطه ریزش: اگر سیستم باید در دماهای پایین کار کند، نیاز است تا روغن، ماده افزودنی جهت کاهش نقطه ریزش داشته باشد. در صورت عدم وجود این افزودنی، توده‌های مومی از روغن جدا شده و باعث آلودگی و گرفتگی تسیخیرکننده‌ها و سوپاپ‌های کنترلری می‌شوند.
• ضدزنگ : استفاده از ضدزنگ نیز در سیستم‌های خنک‌کننده آمونیاکی مفید خواهد بود. ایجاد خلأ حین عملکرد سیستم باعث می‌شود تا هوا به همراه رطوبت به داخل سیستم جریان یابد. همچنین سرویس و نگهداری سیستم به یاز شدن آن و در نتیجه حضور هوا در سیستم منجر می‌شود. هوای مرطوب یا هر گاز دیگری که از تجزیه شیمیایی آمونیاک حاصل شود می‌توانند سبب وقوع خوردگی درون سیستم گردند. بنابراین ضدزنگ‌ها همواره از افزودنی‌های مناسب می‌باشند.

منبع: مجله صنعت تاسیسات شماره 62

اگر شما هم مشتاق یادگیری تخصصی و حرفه ای دوره های تاسیسات مکانیکی با اساتیدی مجرب هستید میتوانید در دوره های تاسیسات مکانیکی شرکت کنید.