استفاده مجدد از آب مستعمل

از: Paul Puckorius

آب مستعمل را بعضا میتوان بدون تصفیه با موفقیت در فرآیند های تاسیساتی و صنعتی مورد استفاده مجدد قرار داد.

مقدمه

استفاده مجدد از آب مستعمل (یعنی آب وازده یا استفاده شده) از دو جنبه زیست محیطی و اقتصادی کاری منطقی است که هم اکنون در آمریکا و بسیاری از کشورها صورت می‌گیرد. این کار موجب می‌شود که آب تازه و سالم به مصارف مهم دیگری اختصاص یافته و ضمناً مقدار فاضلاب یعنی آب دورریز کمتر شود که این به ویژه برای کشورها یا مناطق کم آب بسیار حائز اهمیت است. آب مستعمل همانطور که ذکر شد یعنی آبی که قبلاً در فرایندی مورد استفاده قرار گرفته است؛ حالا یک بار یا به دفعات مکرر. این آب که ممکن است حاصل یک فرایند در داخل دستگاه و یا فرایندی خارجی باشد را می‌توان در هر فرایندی که نیاز به آب داشته
باشد مورد استفاده مجدد قرار داد.

چگالیده، بخار، آب پس شویی نرم‌کننده یا دیونایز شده، آب مصرف شده در فرایندهای شستشو، آب وازده روش تصفیه اسمز، آب بلودان (تخلیه) دیگ یا برج خنک‌کن پس از تصفیه نمونه‌هایی از آب مستعمل داخلی و فاضلاب تصفیه شده شهری، فاضلاب حاصل از فرایندهای صنعتی و کشاورزی نمونه‌هایی از آب مستعمل خارجی هستند.

آب‌های مستعمل بسته به اینکه حاصل چه فرایندی باشند از نظر کیفیت و کمیت متفاوتند. بسیاری از آنها را می‌توان بدون تصفیه مورد استفاده مجدد قرار داد. ولی برخی هم باید قبل از استفاده مجدد مورد تصفیه و جداسازی مواد جامد معلق، فلزات، روغن‌ها و غیره قرار گیرند. از فرایندهای خاص در صنایع مختلف آب‌های مستعملی با کیفیت‌ها و کمیت‌های متفاوت حاصل می‌شود.

آب مستعمل را می‌توان تقریباً در هر فرایند محتاج آب مورد استفاده مجدد قرار داد. اگرچه بعضی از این آب‌ها بدون نیاز به تصفیه قابل استفاده‌اندا ولی به هر حال باید کیفیت آب مستعمل را مشخص کرد تا قابلیت آن برای استفاده مجدد معلوم شود. برخی از فرایندها نیازمند آبی با درجه خلوص نسبتا بالا هستند و بنابراین آب مستعمل قبل از استفاده در اینگونه فرایندها باید برای رسیدن به خصوصیات مورد نظر تصفیه شود.
اما چند نمونه از فرایندهایی که در آنها بالقوه می‌توان از آبهای مستعمل تصفیه شده هم استفاده کرد بدین قرارند:

• آب جبرانی برج خنک‌کن
• آب جبرانی دیگ
• پس‌شویی فیلتر/سختی گیر

اطلاعات ضروری برای استفاده مجدد از آب مستعمل

سیستم‌های برج خنک‌کن از جمله مواردی هستند که استفاده از آب مستعمل در آنها بسیار حائز اهمیت است؛ چراکه حجم قابل توجهی از آب با تبخیر می‌کشد. یکی از راههای صرفه‌جویی مصرف آب تازه در آنها استفاده مجدد از آب مستعمل به عنوان کل آب جبرانی یا قسمتی از آن است. اما ممکن است برحسب نوع آب مستعمل لازم آید که قبلاً تصفیه‌ای روی آن صورت گیرد تا از مشکلاتی مثل خوردگی، رسوبات و آلودگی‌های بیولوژیک در امان باشد. اما استفاده مجدد از آب مستعمل باید به صورت سیستماتیک صورت گیرد. بدین معنی که قبلاً باید اطلاعات جامعی در مورد کیفیت و کمیت آب مستعملی که قرار است از آن استفاده شود و همچنین کیفیت آب لازم برای کاربرد مورد نظر فراهم شود.
مجموعه اطلاعات مورد نیاز در مورد آب مستعمل اغلب شامل قابلیت هدایت الکتریکی، سختی، قلیائیت، آهن، کلراید ها، سیلیکا، مواد جامد معلق و موارد ارگانیک است. اقلام دیگری مثل روغن، باکتری، باریوم، استرانسیوم و مس نیز ممکن است مورد توجه قرار گیرند. همچنین حجم آب مستعمل در دسترس، پیوسته یا پریودیک بودن جریان آن نیز باید در این مجموعه اطلاعات ذکر شود.

ترکیب آب موجود سیستم با آب مستعمل

امکان استفاده از مقداری آب مستعمل مخلوط با آب موجود سیستم را هم نباید نادیده گرفت حتی اگر کیفیت آب سیستم نزول کند. رمز موفقیت در استفاده مجدد از آب مستعمل شناخت کیفیت و کمیت این آب و تأثیر آن بر سیستمی است که از این آب استفاده می‌کند؛ مثلاً از آب وارده روش تصفیه اسمز معکوس معمولاً به عنوان بخشی از آب جبرانی برج خنک‌کن استفاده می‌شود حتی اگر حاوی مواد معدنی به مراتب بیش از آب تازه جبرانی باشد. این امر هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند چرا که آب وارده اسمز معکوس کمتر از %۱۰ آب جبرانی برج را تشکیل می‌دهد و اغلب تأثیر آن روی سیستم چندان مهم نیست. اما اصولاً برای هر کاربرد خاصی باید تأثیر استفاده از آب مستعمل روی سیستم را مورد بررسی قرار داد و بعد مجوز این کار را صادر کرد. امروزه در بسیاری از ایالات آمریکا با موفقیت از آب مستعمل فرایندهای صنعتی و تأسیساتی استفاده می‌شود و این به ویژه در مناطق کم آب آمریکا کمک بزرگی به صرفه‌جویی در مصرف آب است.

ترجمه: مهندس سیدمجتبی طباطبایی

منبع: مجله صنعت تاسیسات شماره 63

اگر شما هم مشتاق یادگیری تخصصی و حرفه ای دوره های تاسیسات مکانیکی با اساتیدی مجرب هستید میتوانید در دوره های تاسیسات مکانیکی شرکت کنید.