اتلاف انرژی در سیستم‌های بخار و روش‌های جلوگیری از آن(قسمت چهارم)

از: مهندس عادل قهرمانی

در ادامه مباحث پیشین در ارتباط با روش های کاهش اتلاف انرژی و افزایش راندمان سیستم در مقاله حاضر به نحوه بازیافت انرژی از سیستم چگالیده پرداخته میشود. به طور کلی هنگامی که بخار به علت مصرف در تجهیزات مختلف انتالپی ویژه تبخیر را از دست میدهد مقداری چگالیده در همان دما و فشار ایجاد میگردد. هرگاه این چگالیده به فشار پایین تری تخلیه شود به دلیل دارا بودن انرژی زیاد در حالت مایع نخواهد ماند و مجددا بخشی از چگالیده در فشار پایین تر تبخیر میشود. به این بخار فشار پایین Flash Steam گفته میشود.

با توجه به اینکه بخار حاصل از فلاش چگالیده دارای ارزش قابل توجهی است در صورت فراهم نمودن شرایط استفاده مجدد از آن نه تنها کمک موثری به افزایش راندمان سیستم و کاهش هزینه ها خواهد شد بلکه از مشکلات بسیاری که در اثر انباشته شدن این مقدار بخار در خطوط چگالیده به وجود می آید جلوگیری میشود. به منظور جداسازی Flash Steam از چگالیده و استفاده از آن در تجهیزات بخار فشار پایین از دستگاهی به نام Flash Vessel استفاده میشود.

اندازه Flash Vessel باید به گونه ای انتخاب شود که امکان کاهش سرعت مخلوط بخار و آب و اصطلاحا آرام گرفتن جریان فراهم شود تا جداسازی بخار از چگالیده به نحو مطلوب و کامل انجام گیرد و از پاشیده شدن چگالیده به داخل سیستم بخار جلوگیری شود.

سرعت مذکور جهت جداسازی مناسب آب و بخار طبق استاندارد حدود 10 میباشد. چگالیده جدا شده در قسمت زیرین Flash Vessel جمع شده و از آنجا توسط تله بخار از نوع Ball Float به خط چگالیده و یا مبدل حرارتی آب به آب منتقل میشود.

به منظور تامین بخار فلاش با فشار کافی باید چگالیده در فشار مناسب و با میزان کافی در دسترس باشد. در صورت متغیر بودن میزان چگالیده ورودی به محفظه جداسازی میتوان از شیر فشارشکنی که به سیستم اصلی بخار متصل می باشد و روی فشار خروجی پایین تری تنظیم شده است استفاده نمود. درصورت وجود فشار کافی در خروجی Flash Vessel شیر فشار شکن بسته بوده و با تقلیل فشار شیر فشارشکن شروع به باز شدن کرده و بخار را به ظرف مصرف کننده خواهد فرستاد.

در صورت ازدیاد فشار احتمالی در مخزن شیر اطمینان نصب شده روی مخزن مقدار اضافی بخار را تخلیه خواهد نمود تا فشار مطلوب حاصل شود.

از آنجا که در سیستم های بخار فشار پایین قطرهای لوله کشی و شیرآلات افزایش پیدا میکنند و همچنین میزان اتلاف حرارتی نسبت به سیستم فشار بالا بیشتر است باید حتی المکان مصرف کننده های فشار پایین در نزدیکی Flash Vessel مستقر گردند تا در هزینه های لوله کشی صرفه جویی شده و از تلفات نیز کاسته شود.

استفاده از انرژی موجود در آب بلودان دیگ که باید به هرز آب هدایت شود از دیگر راهکار های عملی و موثر در جهت افزایش راندمان سیستم میباشد.دیگ های بخار باید به طور مرتب زیرآبزنی شده و کنترل TDS در آنها صورت گیرد در غیر این صورت در اثر بالا رفتن سختی آب دیگ صدمات جبران ناپذیری به دیگ وارد خواهد شد. چگونگی کنترل TDS به صورت دستی و اتوماتیک خود بحث مفصلی است که در مقالات قبل به آن اشاره شد و فقط به منظور یادآوری عنوان میگردد که در صورت استفاده از سیستم اتوماتیک کنترل TDS آب خروجی از دیگ همواره به میزان لازم تخلیه شده که این خود کمک موثری جهت افزایش راندمان و عمر سیستم میباشد.

با هدایت بلودان خروجی از دیگ و نیز خروجی سیستم کنترل TDS به Flash Vessel به جای انتقال به هرز آب بخار فشار پایینی به همراه آب جوش 100 درجه به دست خواهد آمد. Flash Vessel  حاصله به داخل منبع تغذیه دیگ انتقال یافته و توسط نازل های مخصوص به داخل آب تزریق میشود تا در پیش گرم کردن آب تغذیه دیگ کمک نماید. از طرف دیگر چگالیده خروجی از Flash Vessel نیز جهت گرم کردن منبع آبی دیگری که حتی میتواند آب گرم مصرفی باشد مورد استفاده قرار میگیرد و در انتهای کار آب باقی مانده سرد شده که دارای سختی بالایی است به طرف هرز آب هدایت میشود.

با استفاده از سیستم مذکور میتوان تا حدود 80 درصد از انرژی چگالیده را احیا نمود که میزان قابل توجهی است.

علاقه مندان برای دریافت هرگونه اطلاعات تکمیلی و جزئیات فنی بیشتر میتوانند با دفتر شرکت صنایع پایدار ایده تماس حاصل نمایند.

منبع: مجله صنعت تاسیسات شماره 60